Wodospad Huangguoshu CHINY

Największy angielski kromlech mieści się w Avebury, w Wiltshire, około 70 km na za­chód od Londynu. W skład tego ośrodka ob­rzędowego, który funkcjonował pomiędzy 2600 a 1600 rokiem p.n.e., wchodzi nasyp o średnicy 430 m, kończący się wysoką kre­dową skarpą. U jej podnóża w kredę wcina się dziewięciometrowy rów o stromych ścia­nach i szerokości 15 m. W obrębie tego ogro­dzenia stoją trzy kamienne kręgi, jeden wiel­ki, złożony ze 100 płyt z miejscowego pia­skowca, oraz dwa mniejsze, stykające się ze sobą w jego wnętrzu. Cztery wejścia do krę­gu wielkiego głazu prowadzą z czterech stron świata. Stojące parami głazy wyznacza­ją aleję długości 2,5 km prowadzącą do po­mnika. Kromlech znajduje się w centrum wioski Avebury.

Te gorące źródła o temperaturze wody prze­kraczającej 35°C tryskają ze zbocza góry Cal Dagi, 20 km na północ od miasta Denizli w zachodniej Anatolii. Strumienie wody spły­wają tu tarasami, a w każdym znajduje się ba­sen otoczony trawertynowymi ścianami. Tra­wertyn powstaje wtedy, gdy ściekająca po ta­rasach woda wyparowuje w słońcu, pozosta­wiając osad węglanu wapnia.

W pobliżu współczesnego miasta Pamuk­kale znajdują się ruiny antycznego rzymskie­go uzdrowiska Hierapolis. Są one świadec­twem, że już w czasach starożytnych ceniono źródła bogate w minerały i uważane były one za lecznicze. Dzisiejszym kuracjuszom kąpie­le w tutejszych wodach zaleca się w przypad­kach chorób nerwowych, skórnych i chorób układu krążenia.

nami - które, zabite w rytualny sposób, miały towarzyszyć zmarłemu przywódcy. O ich bo­gactwie świadczą ogromne ilości wspaniałej złotej biżuterii i ozdób.

Scytyjscy koczownicy, przemierzający równiny Ukrainy, siali postrach aktami rytualnego okru­cieństwa. Pomiędzy 700 a 400 rokiem p.n.e., będąc u szczytu potęgi, budowali dla swych zmarłych wodzów kurhany grzebalne, wzno­szące się pośród stepu niczym góry. Kurhan w Aleksandropolu, na południowy wschód od Kijowa, ma prawie 18 m wysokości i zawiera kilka oddzielnych komór grobowych.

W kurhanach często znajdowano ludzi sie­dzących na koniach, otoczonych służbą i żo-

W pobliżu osady Abalessa, w głębi Sahary, mieści się grobowiec królowej Tin-Hinan. Odkrył go w roku 1925 francuski archeolog, prowadzący prace w starożytnym forcie. Skła­dający się z kilku komór grobowiec zawierał monety i przedmioty wykonane między II a IV w. Nikt nie wie, kiedy żyła Tin-Hinan, ale pochowano ją w skórzanej szacie, ze złotymi i srebrnymi bransoletami. Niektórzy sądzą, iż to właśnie od niej wywodzi się koczowniczy lud Tuaregów.

Położona w północno-wschodniej części wy­spy Honsiu zatoka Matsushima jest jedną z najpopularniejszych atrakcji widokowych Japonii. W jej obrębie leżą setki wysp i wyse­pek, wśród których wiele porośniętych jest sosnami (japońskie słowo matsushima znaczy ?wyspy sosnowe”). Kilka wysepek jest za­mieszkanych, niektóre połączone są mostami. Na kilkunastu bezludnych wyspach znajdują się świątynie buddyjskie. Wody zatoki, ochra­niane przed sztormami Pacyfiku naturalną ba­rierą archipelagu, są ciche i spokojne.

Wyspa Aran, położona w odległości 8 km od zachodniego wybrzeża Irlandii w zatoce Gal-way, od stuleci zamieszkana jest przez ryba­ków i rolników. Wzdłuż jej brzegów od stro­ny Atlantyku ciągną się skały klifowe o wyso­kości 90 m.

Tutejsi rybacy wypływają w morze na ło­dziach zwanych currach, zbudowanych ze szkieletu obciągniętego nasączonym smołą płótnem. Za ich pomocą mieszkańcy kontak­tują się z innymi wyspami. Małe poletka, po­wstałe w wyniku osadzania się piasku i wodo­rostów na płaskich skałach wapiennych, wy­korzystywane są przez lokalnych rolników do

uprawy ziemniaków i innych roślin. Jednym z najbardziej znanych mieszkańców wyspy był dramatopisarz J.M. Synge (1871-1909), który zawsze spędzał tu część roku, opisując język i kulturę mieszkańców Aran.

Licząca 3530 km Wołga jest najdłuższą rzeką Europy. Jej dorzecze zajmuje powierzchnię około 1,4 min km², z czego jedna trzecia leży w europejskiej części Rosji. Źródła Wołgi znajdują się na Wzniesieniu Wałdajskim, na północny zachód od Moskwy. Rzeka płynie w kierunku południowo-wschodnim i wpada do Morza Kaspijskiego (s. 414). Wołga jest połączona kanałami z Moskwą, Bałtykiem, Morzem Czarnym, Białym i Azowskim. Ma ogromne znaczenie gospodarcze jako źródło energii przetwarzanej przez liczne hydroelek­trownie i źródło irygacji.

Wodospady Wiktorii na rzece Zambezi, która stanowi naturalną granicę pomiędzy Zambią i Zimbabwe, należą do największych na świe­cie. Składają się one z 5 wielkich wodospa­dów: Wschodniego, Tęczowego, Diabelskie­go, Podkowy i Głównego o łącznej szerokości 1690 m i wysokości do 100 m. W odległości 75 m od bazaltowego progu wyrasta wysoki klif, poniżej którego znajduje się głęboka pozioma bruzda o szerokości 60 m, do której spada woda. Pióropusz wytworzony przez wodospad ma wysokość dochodzącą do 300 m i czasami jest widoczny z odległości 40 km. Huk spadającej wody słychać z oddali. Tubylcy nazywają wodospad Mosi-oa-Tunya, czyli ?huczący dym”.

Wśród atrakcji przyrodniczych Parku Pro-wincjalnego Tweedsmuir -. ogromnej, prze­pięknej głuszy pełnej głębokich kanionów zwieńczonych lodowcami szczytów gór­skich w Kolumbii Brytyjskiej - znajduje się wodospad Hunlen. Jest on blisko siedem razy większy od Niagary. 32-kilometrowa rzeka Hunlen kończy swój bieg wodospadem o dłu­gości 365 m, który wpada do głębokiego wą­wozu, ciągnąc za sobą białą chmurę rozpylo­nej wody.

Wodospad Hunlen znajduje się w pobliżu Jeziora Turnera, ostatniego w łańcuchu oto­czonych gęstą puszczą jezior polodowco-wych. Rzeka jest zasilana przez topniejące lo­dowce i śniegi. Wzdłuż jej brzegów żyją jele­nie i niedźwiedzie.

Prowincja Guizhou, w której leży wodospad Huangguoshu, znana jest z jaskiń i przepięk­nych kaskad. Wodospady te są nie tylko naj­wspanialsze w całej prowincji, lecz także naj­większe w Chinach. Turystów, którzy zdecy­dują się na wyprawę w tym trudnym terenie, czeka nagroda w postaci zapierającego dech w piersiach widoku wodospadu o szerokości 50 m i długości 75 m, wpadającego do Jeziora Noso-rożcowego. Za ścianą wody można przejść do jaskini o nazwie Wodny Welon. W rejonie Hu­angguoshu znajduje się 18 wodospadów, wśród nich położony około 1 km w górę rzeki wodo­spad o nazwie Strome Zbocze i odległy o 8 km w dół rzeki Gwiezdny Most.